Amosando publicacións coa etiqueta efemérides. Amosar todas as publicacións
Amosando publicacións coa etiqueta efemérides. Amosar todas as publicacións

sábado, 30 de xaneiro de 2016

1000 grúas pola paz

No Ferro Couselo xa todos e todas estamos enterados da historia de Sadako Sasaki, porque, grazas á sempre animosa profe Marosa,este ano, co gallo do Día Escolar da Paz e da Non Violencia, recollemos o seu legado e invadimos o centro con nada menos que 1000 grúas para pedir a paz no mundo. Algunhas, por se fose pouco, levan nas súas ás os haikus elaborados polos rapaces e rapazas deste Club de Lectura, que amosaron a súa sensibilidade e saber facer (a ver se algún se anima a compartilo co mundo nos comentarios!). Velaí un resumo da historia de Sadako e desta actividade na que todos participamos con extraordinario entusiasmo:



Seguro que máis dun pensou que a historia de Sadako podería dar para unha novela moi emotiva e chea de maxia e esperanza, non si? Pois si, efectivamente esa novela existe! Se alguén quedou con ganas de profundizar na historia e nos seus recovecos e seguir reflexionando sobre a paz, anímadevos a lela en calquera das catro linguas que moitos de vós manexades. A autora é canadiense Eleanor Coerr e, para galego e castelán, está editada en Everest (as portadas poden variar segundo a edición):


venres, 6 de novembro de 2015

Monólogos navideños

           Dentro de nada, en cuanto pasen los magostos, el "espíritu navideño" empezará a invadir los escaparates, las calles y los medios de comunicación. Y, aunque siempre nos quejemos de que empieza demasiado pronto, este año nosotros hemos decidido adelantarnos aún más. Porque de lo contrario, ya sabéis, nos metemos en exámenes, no nos da tiempo a nada.... ¡y nos quedamos sin festival de navidad!
.
         Así que, antes de que nos pille el toro, vamos a haceros una propuesta para ese día. Luego no digáis que no avisamos con antelación.
.
            En colaboración con el Equipo de Normalización y Dinamización Lingüística, nuestra propuesta es organizar un certamen o un concurso (eso dependerá de vosotros, del presupuesto, etc, etc) con monólogos de Navidad en gallego. De momento, todos los que hemos encontrado en la red sobre ese tema están en castellano, y los hemos recopilados para que leáis un poco y saquéis ideas para los vuestros. Si no tenéis mucho ingenio o muchas ganas, podéis incluso escoger uno de estos y traducirlo o adaptarlo en mayor o menor medida (dependiendo de las inscripciones, podría haber dos categorías: traducción y creación).

Los que estéis interesados, podéis hablar con vuestras profesoras de Gallego o Castellano, o pasaros por la biblioteca en el recreo de comedor de los lunes.
Enlace a page flipflap (por si el de arriba no se ve bien)
Enlace al documento en Scribd (en formato pdf)

venres, 28 de xuño de 2013

El día en que el mundo encontró a la Maga

Vaya por delante que sé que Rayuela es una novela para universitarios (y similares). Y que esto es un blog de instituto, al que solo por error o casualidad accedarán lectores veinteañeros, porque los alumnos son demasiados jóvenes y los profes demasiado mayores. Así que haré mías las palabras de Saint-Éxupery y dedicaré esta entrada 
A LOS PROFES, CUANDO ERAN VEINTEAÑEROS.
____________________________________________________________________________

Y es que hay cosas que solo pueden entenderse a los  veintipocos años.  Si yo leyera hoy Rayuela, de Julio Cortázar, estoy casi segura de que no entendería el impacto que me produjo en su momento, hace aproximadamente veinte años y medio.  Pero siempre guardo un recuerdo muy especial de esos descubrimientos que, en algún momento de mi vida, consiguieron cambiar mi visión de las cosas.  
.

Todavía hoy, veinte años y medio después de haberlo memorizado, puedo recitar palabra por palabra mi fragmento favorito de esta novela. Un fragmento que desde hace tiempo ha dejado de decir nada sobre mí, pero que forma parte de mis recuerdos personales,de un momento en que, para aquella otra yo, la vida era justamente esto:


Entre la Maga y yo crece un cañaveral de palabras, apenas nos separan unas horas y unas cuadras y ya mi pena se llama pena, mi amor se llama mi amor. Cada vez iré sintiendo menos y recordando más, pero qué es el recuerdo sino el idioma de los sentimientos, un diccionario de caras y días y perfumes que vuelven como los verbos y los adjetivos en el discurso, adelantándose, solapados a la cosa en sí, al presente puro, entristeciéndonos o aleccionándonos vicariamente hasta que el propio ser se vuelve vicario, la cara que mira hacia atrás abre grandes los ojos, la verdadera cara se borra poco a poco como en las viejas fotos y Jano es de golpe uno más de nosotros. Todo esto se lo voy diciendo a Crevel pero es con la Maga que hablo, ahora que estamos tan lejos. Y no le hablo con las palabras que sólo han servido para no entendernos, ahora que ya es tarde empiezo a elegir otras, las de ella, las envueltas en eso que ella comprende y que no tiene nombre, auras y tensiones que crispan el aire entre dos cuerpos o llenan de polvo de oro una habitación o un verso. ¿Pero no hemos vivido así todo el tiempo, lacerándonos dulcemente? No, no hemos vivido así, ella hubiera querido pero una vez más yo volví a sentar el falso orden que disimula el caos, a fingir que me entregaba a una vida profunda de la que sólo tocaba el agua terrible con la punta del pie. Hay ríos metafísicos, ella los nada como esa golondrina está nadando en el aire, girando alucinada en torno al campanario, dejándose caer para levantarse mejor con el impulso. Yo describo y defino y deseo esos ríos, ella los nada. Yo los busco, los encuentro, los miro desde el puente, ella los nada. Y no lo sabe, igualita a la golondrina. No necesita saber como yo, puede vivir en el desorden sin que ninguna conciencia de orden la retenga. Ese desorden que es su orden misterioso, esa bohemia del cuerpo y del alma que le abre de par en par las verdaderas puertas. Su vida no es desorden más que para mí, enterrado en prejuicios que desprecio y que respeto al mismo tiempo. Yo, condenado a ser absuelto irremediablemente por la Maga que me juzga sin saberlo. Ah, déjame entrar, déjame algún día como ven tus ojos…

Y también podría recitar de memoria, naturalmente, una de las mejores (si no la mejor) descripciones de un beso que podemos encontrar en la literatura: el famosísimo capítulo 7
.
.
Claro que la cantidad de fragmentos memorables que contiene una novela tan sugerente como esta podría llenar, por sí sola, todo un blog. Una pequeña muestra:  este vídeo en el que se recogen las lecturas o recitados que diferentes personas han seleccionado:
.
 .
O este otro vídeo, ilustrado con imágenes que traerán a los lectores muchos recuerdos sobre detalles inolvidables (¿alguien puede seguir viendo un paraguas en un paraguas después de leer la novela?)
.
.
En fin, que hoy, 28 de junio de 2013, se cumplen nada menos que 50 años de la publicación de Rayuela, y las iniciativas para recordarla inundan los medios de comunicación:

  
Yo, naturalmente, no volveré a leerla, porque no quiero romper la magia del recuerdo.  Ya he dicho que hay cosas que solo se entienden a los veintipocos años. Pero algún día nosotros los tuvimos, nuestros alumnos los tendrán, y  la novela permanece y permanecerá ahí, tan joven como cuando la publicaron por primera vez, abriendo perspectivas lectoras... y vitales.

mércores, 15 de maio de 2013

Letras galegas 2013

Imaxe do calendario sobre Vidal Bolaño
elaborado polo ENDL  do
 IES Lagoa de Antela (Xinzo de Limia)

Este ano o día das letras galegas é un día triplemente especial. Coma todos os anos, naturalmente, está dedicado a un escritor en galego en particular, e xa sabedes que este ano lle tocou ao dramaturgo Roberto Vidal Bolaño, do que espero que teñades estudado moito para o concurso que faremos no instituto.
.
Pero ademais, celebramos o 150 aniversario da publicación de Cantares Gallegos, o libro de Rosalía de Castro en honor do cal se escolleu o día para esta celebración, e do cal tamén vos ofreceremos unha mostra no acto de mañá.
E por se iso fose pouco, coincide tamén co 50 aniversario da creación do Día das Letras Galegas, cuxa primeira edición se celebrou, como xa imaxinaredes, no centenario da publicación de Cantares.
.
No club de lectura, ademais de colaborar co Equipo de Normalización e Dinamización Lingüística na preparación do acto que terá lugar no instituto a última hora da mañá, decidimos centrarnos este ano nun par de manifestacións artísticas nas que a literatura se mestura con  outras formas de expresión.
.
O cómic galego é un xénero puxante e prestixioso dentro e fora de Galicia, como podes comprobar neste artigo de El País  de fai xa catro anos. Amalia, unha das membros do club de profes que andan agora espalladas pola cidade, enviounos este boletín de recomendacións, que recibiredes tamén e papel:


Por outra banda, no club de lectura decidimos iniciarnos na arte da “doblaxe” coa adaptación ao galego dunha curta de Tim Burton Vincent. 
Un corto que fala precisamente da influencia da literatura na vida: Vincent Malloy, coma un moderno Quixote, le tanto que remata por non diferenciar moi ben as súas fantasías da realidade. Só que el non le libros de cabalería; non, el é un fervente afeizoado ás terrrrrroríficas historias de Edgard Allan Poe, algunhas das cales foron interpretadas no cine por un actor chamado Vincent Price.



venres, 8 de marzo de 2013

Libre te quiero

En un día como hoy, este año recordaremos a algunos de los autores que han sabido ver, valorar, y, sobre todo, cantar, lo mucho que hay de poesía en la mujer trabajadora o en el trabajo (remunerado o no) de la mujer. Muchos de ellos son hombres, sí, porque la lucha por la igualdad no es un enfrentamiento entre sexos, sino que nos enriquece a todos. Ya no somos, ni queremos ser, ni quieren que seamos, un ideal abstracto o un ejemplo de delicadeza y hermosura sin más. 
Se trata, como siempre, de una antología subjetiva y poco rigurosa, que naturalmente podéis ampliar a través de vuestros comentarios.

Corazón mío, reina del apio y de la artesa: 
pequeña leoparda del hilo y la cebolla: 
me gusta ver brillar tu imperio diminuto, 
las armas de la cera, del vino, del aceite, 
del ajo, de la tierra por tus manos abierta 
de la sustancia azul encendida en tus manos, 
de la transmigración del sueño a la ensalada, 
del reptil enrollado en la manguera. 
Tú con tu podadora levantando el perfume, 
tú, con la dirección del jabón en la espuma, 
tú, subiendo mis locas escalas y escaleras, 
tú, manejando el síntoma de mi caligrafía 
y encontrando en la arena del cuaderno 
las letras extraviadas que buscaban tu boca.
Tu casa suena como un tren a mediodía, 
zumban las avispas, cantan las cacerolas, 
la cascada enumera los hechos del rocío, 
tu risa desarrolla su trino de palmera. 
La luz azul del muro conversa con la piedra, 
llega como un pastor silbando un telegrama 
y entre las dos higueras de voz verde 
Homero sube con zapatos sigilosos. 
Sólo aquí la ciudad no tiene voz ni llanto, 
ni sin fin, ni sonatas, ni labios, ni bocina 
sino un discurso de cascada y de leones, 
y tú que subes, cantas, corres, caminas, bajas, 
plantas, coses, cocinas, clavas, escribes, vuelves, 
o te has ido y se sabe que comenzó el invierno.

Pablo Neruda: Cien sonetos de amor



Libre te quiero
como arroyo que brinca
de peña en peña,
pero no mía.


Grande te quiero
como monte preñado
de primavera,
pero no mía.

Buena te quiero
como pan que no sabe
su masa buena,
pero no mía.

Alta te quiero
como chopo que al cielo
se despereza,
pero no mía.

Blanca te quiero
como flor de azahares
sobre la tierra,
pero no mía.

Pero no mía
ni de Dios ni de nadie
ni tuya siquiera.

Agustín García Calvo

Si te quiero es porque sos
mi amor, mi cómplice, y todo.
Y en la calle, codo a codo,
somos mucho más que dos.


Tus manos son mi caricia,
mis acordes cotidianos*.
Te quiero porque tus manos
trabajan por la justicia.

Tus ojos son mi conjuro
contra la mala jornada.
Te quiero por tu mirada
que vira y siembra futuro.

Tu boca que es tuya y mía,
tu boca no se equivoca.
Te quiero porque tu boca
sabe gritar rebeldía.

Y por tu rostro sincero
y tu paso vagabundo
y tu dando por el mundo,
porque sos pueblo te quiero.

(Y porque amor no es aurora,
ni cándida moraleja,
y porque somos pareja
que sabe que no está sola.)

Mario Benedetti



Son de cal y salmuera. Viejas ya desde siempre.
Armadura oxidada con relleno de escombros.
Tienen duros los ojos como fría cellisca.
Los cabellos marchitos como hierba pisada.
Y un vinagre maligno les recorre las venas.

Van temprano a la compra. Huronean los puestos.
Casi escarban. Eligen los tomates chafados.
Las naranjas mohosas. Maceradas verduras
que ya huelen a estiércol. Compran sangre cocida
en cilindros oscuros como quesos de lodo
y esos bofes que muestran, sonrosados y túmidos,
una obscena apariencia.

Al pagar, un suspiro les separa los labios
explorando morosas en el vientre mugriento
de un enorme y raído monedero sin asas
con un miedo feroz a topar de improviso
en su fondo la última cochambrosa moneda.

Siempre llevan un hijo todo greñas y mocos,
que les cuelga y arrastra de la falda pringosa
chupeteando una monda de manzana o de plátano.
Lo manejan a gritos, a empellones. Se alejan
maltratando el esparto de la sucia alpargata.

Van a un patio con moscas. Con chiquillos y perros.
Con vecinas que riñen. A un fogón pestilente.
A un barreño de ropa por lavar. A un marido
con olor a aguardiente y a sudor y a colilla.

Que mastica en silencio. Que blasfema y escupe.
Que tal vez por la noche, en la fétida alcoba,
sin caricias ni halagos, con brutal impaciencia
de animal instintivo, les castigue la entraña
con el peso agobiante de otro mísero fruto.
Otro largo cansancio.
Ángela Figuera Aymerich: Los días duros

Sobre las doce y media
llamas para contarme tus llamadas,
cómo va tu trabajo,
me explicas por encima los negocios
que llevas en común con tu ex-marido,
debes sin más remedio hacer la compra
y me echas de menos.
El teléfono quiere espuma de cerveza,
aunque no, la mañana no es hermosa ni rubia.

Sobre las cuatro y media
comunica tu siesta. Me llamas a las seis para decirme
que sales disparada,
que se queda tu hijo en casa de un amigo,
que te aburre esta vida, pero a las siete debes
estar en no sé dónde,
y a las ocho te esperan
en la presentación de no sé quién
y luego sufres restaurante y copas
con algunos amigos.
Si no se te hace tarde
me llamarás a casa cuando llegues.

Y no se te hace tarde.
Sobre las dos y media te aseguro
que no me has despertado.
El teléfono busca ventanas encendidas
en las calles desiertas
y me alegra escuchar noticias de la noche,
cotilleos del mundo literario,
que se te nota lo feliz que eres,
que no haces otra cosa que hablar mucho de mí
con todos los que hablas.

Luis García Montero 


Y, para acabar, como ya hicimos el año pasado, un recuerdo a las mujeres, que, a lo largo de los siglos, han trabajado en el campo de la literatura. Esta vez, con un vídeo realizado por escolares:

venres, 30 de novembro de 2012

Día das librerías


Mira ti por onde, resulta que o día que eliximos para a segunda xuntanza do Club de profes resultou ser o mesmo que os libreiros españois elixiron para celebrar, por segunda vez, o día das librerías. 
Un día no que os libreiros, mediante descontos, horarios especiais e diversas actividades, nos recordan o seu papel como intermediarios entre os libros e os lectores.
.
Mesmo na era  das compras por Internet, dos e-books e de grandes cadeas como La Casa del Libro, dar un paseo por a nosa librería favorita librería, onde podemos esculcar  títulos e solapas, botarlle un ollo rápido á primeira páxina dun libro, ou deixarnos asesorar por algún libreiro experimentado,  segue sendo unha experiencia que moitos nos resistimos a abandonar. 
.
Para cada un de nós, a mellor librería é precisamente aquela na que confiamos para asesorarnos, para reservar un libro ou para sentirnos libres de curiosear sen compromiso e sen mirar o reloxo. Pero non por iso deixamos de admirar os espectaculares edificios que, polo mundo adiante, están dedicados aos libros. Neste vídeo tedes espectaculares imaxes de librerías e bibliotecas que, sen ningunha dúbida, ben pagaría a pena visitar: 


Para realizar visitas virtuais máis pormenorizadas por algunha delas (ou por todas), entrade nesta outra páxina.

Porén, a min, que para algunhas cousas teño un puntiño algo bohemio, a librería que máis me chamou a atención ata o de agora foi a neoiorquina Strand. O edificio non é tan espectacular coma os de arriba (en realidade non ten nada de espectacular), pero o ambiente compénsao con creces: libros por todas partes e de todos os tipos (novos, de segunda man, de oferta…), xente curioseando sen presa, e un aire desprecupado e, nalguns tramos, aparentemente caótico que lle da un encanto moi especial. 


E vos? Tedes xa algunha librería que vos pareza "especial"? Cal é?

Sobre libreiros, neste club levamos lidos:

xoves, 1 de novembro de 2012

Ecos del más allá

Antes de que la poderosa influencia estadounidense hiciese que todos asociáramos el 1 de noviembre al Halloween anglosajón, en España, como en otros países católicos, esta fecha era una festividad religiosa: Todos los Santos, dedicada a los santos anónimos que no han sido reconocidos oficialmente por la Iglesia Católica. En medio de todas las celebraciones religiosas, era habitual, en muchas poblaciones, que se representara la obra Don Juan Tenorio, de José Zorrilla. Este drama nos recuerda la clemencia de Dios y el valor de arrepentirse a tiempo de los errores cometidos en vida, para poder entrar con buen pie en el Más Allá.



Un coetáneo de Zorrilla, Mariano José de Larra, aprovechó también esta festividad (bueno, en realidad antiguamente se refería al día 2 de noviembre, que más tarde llegó a identificarse con Todos los Santos) para realizar un ácido retrato de la sociedad de su tiempo en el famoso artículo El Día de Difuntos. Leyéndolo hoy, casi dos siglos más tarde, mucha gente diría que hemos cambiado bastante poco en ciertos aspectos... ¿Qué opináis vosotros?

Pero tampoco tenemos que esperar a la llegada de Halloween para encontrar referencias "terroríficas" asociadas a esta fecha. Ya Gustavo Adolfo Bécquer, en la segunda mitad del XIX, recogió una leyenda que se sitúa en la noche de Todos los Santos, El monte de las ánimas. Puedes escucharla en esta lectura "dramatizada" de Radio Nacional:
   
Y es que, aunque lo macabro forma parte de la literatura desde mucho antes (recordemos las Danzas de la muerte medievales, o los elementos sobrenaturales de un sinfin de leyendas populares, como nuestra Santa Compaña), el Romanticismo consolidó un género que, desde entonces, no ha dejado de crecer.


¡Qué le vamos a hacer! Será que nos gusta pasar miedo.  O que pasar miedo en la ficción nos ayuda a conjurar un poco otros pequeños o grandes temores cotidianos. En cualquier caso, este es un buen día para recomendar algunos de los libros que nos han puesto "los pelos de punta" en los últimos años: